جمال الدين محمد الخوانساري

313

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بر سواري قبايح يعنى ارتكاب آنها و « بر تهجّم بر گناهان » يعنى رسيدن به آنها يا داخل شدن بر آنها . 2719 ايّاك والبغى فانّ الباغي يعجّل اللّه له النّقمة ويحلّ به المثلات . بپرهيز از بغى ، پس بدرستى كه صاحب بغى تعجيل ميكند خدا از براي أو مكافات بعقوبت را ، وفرود مىآورد باو عقوبتها را ، و « بغى » بمعنى ستم وسربلندى كردن وعدول از حقّ ودروغ آمده وهر يك در اينجا محتمل است . 2720 ايّاك وفضول الكلام فانّه يظهر من عيوبك ما بطن ، ويحرّك عليك من أعدائك ما سكن . بپرهيز از زيادتيهاى كلام ، پس بدرستى كه آن ظاهر ميكند از عيبهاى تو آنچه را پنهان باشد وبجنبش در مىآورد بر تو از دشمنان تو آنچه را آرميده باشد ، يعنى زيادة گفتن ظاهر ميكند عيبهاى پنهانى ترا ، وبحركت در مىآورد از براي ضرر بر تو از دشمنان تو آنچه را آرميده باشد ، يعنى دشمنى را كه آرميده باشد يا عزم وقصد ايشان را كه آرميده باشد وبر هر تقدير مراد اين است كه از بسيار گفتن وقع تو در نظرها كم شود ودشمنان تو كه آرميده باشند وجرأت بر ضرر رسانيدن بتو نداشته باشند يا عزم وقصد ايشان كه آرميده باشد وجرأت بر آن نكند بحركت آيد ودر صدد اذيّت وآزار تو در آيند ، وممكن است كه سبب آن حركت اين باشد كه زياد گو كم است كه چيزى چند نسبت بدشمنان خود نگويد كه باعث اين شود كه ايشان بحركت آيند ومتعرّض ايذاء واهانت أو گردند .